Online oplichting neemt toe. Criminelen sturen zogenaamd uit naam van bekende bedrijven of organisaties berichten naar nietsvermoedende slachtoffers. Ze vragen dan bijvoorbeeld om geld of bankgegevens. Ook de naam van de Douane wordt steeds vaker misbruikt voor deze praktijken.
182 meldingen in één maand
Het Douane Contact Center (DCC) ziet een forse stijging in telefoontjes van mensen die zijn opgelicht. “De aantallen gaan bij ons altijd in golfbewegingen”, zegt Nancy, die zich als kanaalregisseur bij DCC bezig houdt met de verbetering van klantgerichte communicatie binnen de diverse kanalen bij de Douane. “Maar afgelopen mei nam het wel heel explosief toe.” In die maand belde zo’n 182 mensen naar het DCC met een verhaal over oplichting uit naam van de Douane. “Het leek wel alsof oplichters met Nederland een nieuwe markt wilden aanboren. De maanden erna nam het af tot minder dan één telefoontje per dag. Maar aan het einde van de zomer zagen we weer een stijging naar circa 80 telefoontjes per maand.”
Stijging is onderdeel van een trend
Sms’jes, whatsappjes of mailtjes met betaallinkjes waarbij staat dat een pakketje bij de Douane ligt, en pas wordt vrijgegeven als je betaalt. Criminelen proberen de naam van de Douane op allerlei manieren te gebruiken voor eigen gewin. Dat lijkt onderdeel van een bredere ontwikkeling. Volgens het CBS waren in 2024 meer mensen slachtoffer van online oplichting dan in voorgaande jaren. Volgens het onderzoeksbureau gaven 2,4 miljoen mensen van 15 jaar of ouder aan in de afgelopen twaalf maanden slachtoffer te zijn geweest van een of meer vormen van online criminaliteit.
Nancy: “Bijna iedereen bestelt wel eens een pakketje, dat maakt het voor criminelen heel aantrekkelijk. De kans is best groot dat iemand zich aangesproken voelt door een bericht over een online bestelling die bij de Douane ligt.”
Vaak gaat de oplichting om een paar euro’s, maar een enkele keer zijn er ook grote bedragen naar oplichters overgemaakt, soms zelfs meerdere tonnen. En voor slachtoffers wordt het soms pas aan de lijn met het DCC duidelijk dat ze zijn opgelicht. “Dat zijn heftige telefoontjes”, zegt Hennie, medewerker bij het DCC. “Je bent dan degene die moet vertellen dat ze veel geld zijn kwijtgeraakt.”
Voor tonnen opgelicht na internetdate
Hoe raak je meerdere tonnen kwijt aan criminelen? “Dat gaat vaak om oplichters die voor langere tijd iemand aan het lijntje houden”, legt Hennie uit. “Zo heb ik een man gesproken die al zeven jaar via een datingsite contact onderhield met een vrouw. Toen de man zijn date eindelijk voor het eerst zou gaan zien, was het verhaal dat ze vastzat bij de Douane. De man moest toen steeds meer geld overmaken, zogenaamd naar onze organisatie, om haar te kunnen zien. Hij wilde niet geloven dat hij werd opgelicht, ook niet toen ik het hem aan de telefoon vertelde. Uiteindelijk schakelde de schoonzoon van het slachtoffer de politie in.”
Bewustzijn vergroten
Veel meer dan een luisterend oor bieden en doorverwijzen naar de Fraude Helpdesk of politie kunnen medewerkers van het DCC niet doen. “Als organisatie proberen we wel op verschillende manieren het bewustzijn bij mensen te vergroten”, zegt Nancy. “Zo hebben we een aantal nieuwsberichten gepubliceerd en op onze socialmediakanalen is er ook aandacht voor oplichting geweest. Maar we kunnen niet in één klap heel Nederland vertellen dat ze er niet in moeten trappen. Met de feestdagen op komst, neemt het aantal pakketjes weer toe. Daarom vrezen we ook weer een toename in oplichting.”
Denk je zelf dat je wordt opgelicht? Klik niet zomaar op een link en maak bij twijfel geen geld over. Bel met de Fraude Helpdesk of de politie.
Beeld: © Douane